MECHANICZNY KALKULATOR
Mechaniczny kalkulator - to nowość stworzona przez Leonardo Da Vinci. Wiele źródeł podaje francuskiego matematyka, fizyka i teologa, Błażej Pascala jako wynalazcę pierwszej mechanicznej maszyny liczącej, zwanej maszyną arytmetyczną.
Jednakże, obecnie wygląda na to, iż pierwszy mechaniczny kalkulator mógł być obmyślony przez Leonarda da Vinci na sto pięćdziesiąt lat przed maszyną Pascala. Da Vinci był geniuszem: malarzem, muzykiem, rzeźbiarzem, architektem, inżynierem itd. Jednakże jego wkład do rachunków mechanicznych pozostawał w ukryciu aż do odkrycia w 1967 dwóch notatników.
Notatniki te, datujące się na rok około 1500 n.e. zawierały rysunki mechanicznego kalkulatora i na ich podstawie zbudowano działający model urządzenia da Vinci.
Najwcześniejszy przyrząd wykorzystujący arytmetykę "cyfrową", stosowany głównie do mnożenia. Wykonany po raz pierwszy w 1617 roku przez szkockiego matematyka Johna Napiera (1550-1617), twórcę logarytmów, stanowił "ruchomą tabliczkę mnożenia". Przyrząd znany był również na Akademii Krakowskiej.
W wieku siedemnastym pamięciowa znajomość tabliczki mnożenia, była domeną jedynie osób wykształconych. Przyrząd Napiera pozwalał zastąpić trudne do zapamiętania mnożenie, serią prostych działań dodawania. Jedna z kilku znanych modyfikacji kostek - cylindry z tabliczką mnożenia – stanowiły element pierwszej w świecie mechanicznej maszyny liczącej Wilhelma Schickarda wykonanej w 1623 roku.
Przyrząd, oparty w swej budowie na własnościach logarytmów, pozwalał na szybkie i stosunkowo dokładne wykonywanie skomplikowanych obliczeń bez potrzeby dodatkowych notatek.
Idea suwaka została podana w 1623 roku przez Edmunda Guntera, zaś pierwszy suwak zbudował w 1630 roku William Oughta. Suwaki stosowane były szeroko do specyficznych przeliczeń np. w balistyce, miernictwie nawigacji, budownictwie i w handlu. Dopiero w XIX wieku, oprócz tradycyjnej już funkcji do przeliczeń praktycznych, zastosowany został do obliczeń czysto matematycznych. Suwaka używano do lat 1970-tych, kiedy to wyparły go elektroniczne kalkulatory.
Najstarszym mechanicznym przyrządem liczącym był zegar i jego układ kół zębatych. Koła zębate były też podstawą do budowy pierwszych maszyn liczących Schickarda i Pascala. W konstrukcji tych maszyn pojawił się po raz pierwszy system automatycznego przenoszenia danych. W maszynie Schickarda były to koła pośredniczące. Przy pomocy koła pośredniczącego jeden pełny obrót tarczy np. "jedności" powodował obrót o 1/10 tarczy "dziesiątek".
Zastosowanie zespołu kół zębatych i kół pośredniczących do przenoszenia działań, dało początek szerokiej rodzinie mechanicznych urządzeń liczących. Konstrukcje tych urządzeń ulegały modyfikacjom, mającym na celu uproszczenie obsługi oraz zwiększenie zakresu działań i niezawodności. Pionierską epokę rachunku mechanicznego zamyka skonstruowany w 1820 roku przez Charles-Xaviera Thomasa arytmometr, który jako pierwsze urządzenie liczące, wszedł do produkcji i szerokiego stosowania. Dał on początek licznej grupie kalkulatorów biurowych, najpierw ręcznych, a potem elektrycznych.
Choć układ dwójkowy zapisu liczby znany był już w starożytnym Egipcie i Chinach, to w Europie odkrył go na nowo Gottfried Wilhem Leibniz około 1700 roku. Dopiero jednak ponad dwieście lat później pojawiły się pierwsze zastosowania tego systemu do nowej generacji elektronicznych maszyn liczących. Zapis dwójkowy, jako kombinacja zer i jedynek, umożliwił zapis dowolnej liczby, litery alfabetu czy znaku, stając się uniwersalnym językiem komputerowym.
KOSTKI NAPIERA
Najwcześniejszy przyrząd wykorzystujący arytmetykę "cyfrową", stosowany głównie do mnożenia. Wykonany po raz pierwszy w 1617 roku przez szkockiego matematyka Johna Napiera (1550-1617), twórcę logarytmów, stanowił "ruchomą tabliczkę mnożenia". Przyrząd znany był również na Akademii Krakowskiej.
CYLINDRY NAPIERA
W wieku siedemnastym pamięciowa znajomość tabliczki mnożenia, była domeną jedynie osób wykształconych. Przyrząd Napiera pozwalał zastąpić trudne do zapamiętania mnożenie, serią prostych działań dodawania. Jedna z kilku znanych modyfikacji kostek - cylindry z tabliczką mnożenia – stanowiły element pierwszej w świecie mechanicznej maszyny liczącej Wilhelma Schickarda wykonanej w 1623 roku.
SUWAK LOGARYTMICZNY
Przyrząd, oparty w swej budowie na własnościach logarytmów, pozwalał na szybkie i stosunkowo dokładne wykonywanie skomplikowanych obliczeń bez potrzeby dodatkowych notatek. Idea suwaka została podana w 1623 roku przez Edmunda Guntera, zaś pierwszy suwak zbudował w 1630 roku William Oughta. Suwaki stosowane były szeroko do specyficznych przeliczeń np. w balistyce, miernictwie nawigacji, budownictwie i w handlu. Dopiero w XIX wieku, oprócz tradycyjnej już funkcji do przeliczeń praktycznych, zastosowany został do obliczeń czysto matematycznych. Suwaka używano do lat 1970-tych, kiedy to wyparły go elektroniczne kalkulatory.
KOŁO POŚREDNICZĄCE
Najstarszym mechanicznym przyrządem liczącym był zegar i jego układ kół zębatych. Koła zębate były też podstawą do budowy pierwszych maszyn liczących Schickarda i Pascala. W konstrukcji tych maszyn pojawił się po raz pierwszy system automatycznego przenoszenia danych. W maszynie Schickarda były to koła pośredniczące. Przy pomocy koła pośredniczącego jeden pełny obrót tarczy np. "jedności" powodował obrót o 1/10 tarczy "dziesiątek".
ARYTMOMETR
Zastosowanie zespołu kół zębatych i kół pośredniczących do przenoszenia działań, dało początek szerokiej rodzinie mechanicznych urządzeń liczących. Konstrukcje tych urządzeń ulegały modyfikacjom, mającym na celu uproszczenie obsługi oraz zwiększenie zakresu działań i niezawodności. Pionierską epokę rachunku mechanicznego zamyka skonstruowany w 1820 roku przez Charles-Xaviera Thomasa arytmometr, który jako pierwsze urządzenie liczące, wszedł do produkcji i szerokiego stosowania. Dał on początek licznej grupie kalkulatorów biurowych, najpierw ręcznych, a potem elektrycznych.
SYSTEM DWÓJKOWY
Choć układ dwójkowy zapisu liczby znany był już w starożytnym Egipcie i Chinach, to w Europie odkrył go na nowo Gottfried Wilhem Leibniz około 1700 roku. Dopiero jednak ponad dwieście lat później pojawiły się pierwsze zastosowania tego systemu do nowej generacji elektronicznych maszyn liczących. Zapis dwójkowy, jako kombinacja zer i jedynek, umożliwił zapis dowolnej liczby, litery alfabetu czy znaku, stając się uniwersalnym językiem komputerowym.
źródło: http://www.maius.uj.edu.pl
